بنابراين تكليف مسلمين و بخصوص علما و دانشمندان اسلامى در اين مرحله توجّه جدى در آموختن و آموزاندن كلام الهى براى جميع اقشار امّت اسلامى است ( خيركم من تعلم القرآن و علمه . . . الحديث ) تا باشد كه مسلمانان در بازگشت و رجوع به اين برنامه‌ى جاويدانى خداوند ، دوباره به مجد و عظمت ديرينه‌ىشان دست يابند ، و امّت اسلامى است ؛ ميانه و وسط و بهترين امّت‌ها ( خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ . . . الآيه ) آن‌گونه كه قرآن به وصف‌شان پرداخته است قرار يابند . در اين رساله كوشيديم تا به استناد از روايات و مراجع معتمد قرآنى و تاريخى بر وفق مذهب اهل سنّت و جماعت به بررسى تاريخ تفسير و علوم قرآنى بپردازيم ، اميد است براى همگان خصوصا فضلا و علاقمندان به تفسير نفيس كابلى سودمند افتد و از خداوند توفيق همه‌ى مسلمين را خواستاريم . خداوندا ، ما بندگان و فرزندان بندگان و فرزندان كنيزان توايم ، اختيار ما در قدرت توست ، و حكم تو درباره‌ى ما جارى است ، و قضاى تو درباره‌ى ما عادلانه ، به همه‌ى اسمايى كه تو راست ، كه به آن خود را ناميده‌اى و يا در كتاب خود نازل فرموده‌اى و يا احدى از خلق خود را آموزانده‌اى و در علم غيب از نزدت به آن آمده است ، سئوال مىنمايم كه : قرآن عظيم را بهار دلهاى ما ، نور چشمان ما ، شفاى سينه‌هاى ما ، برنده‌ى حزن‌هاى ما ، زداينده‌ى غمها و هموم ما ، و راهنما و تحريك‌بخش ما به طرف خود و به جنات نعيم گردانى ، و ما را در دار السّلام همراه آنانى كه بر آنان نعمت دادى از پيامبران ، صديقين ، شهداى ، صالحين در آرى . برحمت تو اى رحيم‌ترين رحم‌كنندگان ( از ادعيه‌ى پيامبر اسلام ( ص ) ) . و الحمد للّه ، إنّه - تبارك و تعالى - و نعم المولى و نعم النصير ، و الحمد للّه ربّ العالمين ، و صلّى اللّه و سلّم على سيّدنا محمّد و على آله و صحبه أجمعين . ارشد - ارشاد رمضان المبارك 1402 ه ق . جوازى 1361 ه ش .